نمایشگاه حال حاضر

عکس از م. صیاد

نمایشگاه عکس‌های محمد صیاد و رونمایی از کتاب | بخش اول: عکس‌های انقلاب

۳ تا ۲۸ مرداد ۱۳۹۹ |
  • Hall A
  • Hall B

محمد صیادصبور(متولد ۱۳۲۶، بندرانزلی، ایران) یا «م. صیاد» -آن­‌گونه که پشت عکس­‌هایش مُهر می‌­زند- از پیشکسوتان عکاسی خبری در ایران است. از نوجوانی برای کار به تهران آمد و پس از چندی در آتلیه‌­ی فتوپلازا مشغول به کار شد و عکاسی را آموخت. سپس با علاقه‌­ای که به عکاسی خبری پیدا کرده بود، در سال ۱۳۴۸ وارد کانون خبرنگاران شد و فعالیت حرفه‌ای تازه‌­ی خود را آغاز کرد. در سال‌­های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ با روزنامه‌ی آیندگان در بخش‌­های سیاسی، ورزشی و اجتماعی همکاری کرد. از سال ۱۳۵۷ و در آستانه‌­ی انقلاب، در­حالی‌­که هنوز در آن روزنامه­ مشغول به کار بود، همکاری خود را با خبرگزاری آسوشیتدپرس آغاز کرد که تا سال ۱۳۸۰ ادامه یافت.

صیاد از همان آغاز جنگ ایران و عراق به صورت مستمر برای تهیه‌­ی عکس و ارسال آن به جبهه‌ها می‌رفت. عکس‌های مربوط به دوران انقلاب و جنگ محمد صیاد در کتاب‌­های مختلفی به چاپ رسیده، از جمله انقلاب نور، ۴۴۴ روز: داستان گروگان‌های آمریکایی در تهران، دفاع عاشقانه و جنگ تحمیلی: دفاع در برابر تجاوز. او در سال ۱۳۵۸ به اتفاق کاوه گلستان کتاب شورش را منتشر کرد که گزارشی تصویری از روزهای منتهی به انقلاب است. صیاد در سال ۱۳۵۹ به خاطر عکس‌های مربوط به شکست نیروهای دلتا در عملیات طبس موفق به دریافت جایزه‌­ای برای بهترین عکاس خبری خاورمیانه شد. نخستین نمایشگاه انفرادی از آثار محمد صیاد سال ۱۳۹۸ در مرکز نبشی با عنوان «اقلیم حیرانی» برگزار شد که به عکس‌­های او از کوچ تحمیلی آوارگان کرد عراقی به ایران در دوران صدام می‌­پرداخت. او در حال حاضر عضو انجمن عکاسان مطبوعات ایران است و در تهران زندگی و کار می‌کند.


نمایش «عکس از م. صیاد» همسو با رویکرد آرشیومحور نبشی در دو بخش با محوریت دو موضوع انقلاب و جنگ در تابستان ۱۳۹۹ برگزار می‌شود. هر بخش بیش از چندصد فریم عکس­ را شامل می‌­شود و به روایت مستند و اخباری صحنه‌هایی از این دو واقعه می‌پردازد که ظرفیت نماد شدن و جاودانگی یافته‌اند. پس از نمایشگاه «اقلیم حیرانی» که روایت رنج آوارگان و کوچندگان کردهای عراق و پناه‌شان به خاک ایران در دوران اعمال فشار حکومت صدام بر آن­‌ها بود، این دومین نمایش عکس‌های خبری محمد صیاد در مرکز نبشی است.

هر دو بخش نمایشگاه، با دوربینِ صیادِ همیشه‌­حاضر‌درصحنه ثبت و ضبط شده است. در کنار پرینت‌­های عکاس در همان روزها که گاه برای روزنامه‌­ها و گاه با متنی کوتاه برای ارائه به خبرگزاری‌­ها آماده می‌شدند؛ برخی از نگاتیوها انتخاب و به همراه تعدادی از «کنتاکت­شیت»­های اسکن‌­شده‌­ی آرشیو عکاس-که به صفحات دکوپاژ یک فیلم می‌­ماند- روی کاغذ عکس چاپ شده‌اند.

روایت بخش اول از گرماگرم روزهای انقلاب آغاز می‌­شود: عکس‌هایِ سرریز از جمعیت، روزهایی را به یاد می‌­آورد که مردم و خیابان‌­های تهران سرشار و شورمند، به تماشای فتح و ظفر نشسته بودند. در این مجموعه‌­عکس، روایت انقلاب را در چند پرده شاهدیم؛ قسمتی تا انتهای سال ۱۳۵۷ را به تصویر کشیده‌اند و قسمتی دیگر تا جریان‌های اوایل دهه شصت و اتفاقاتی که در ادامه‌­ی جریان­‌های انقلاب شکل گرفته‌­اند. محمد صیاد با بودن در میان مردم و برداشتن نماهایی مشابه با زاویه‌­دید جمعیت حاضر، لحظه‌هایی را ثبت کرده که هم­‌زمان حس بیم و امید را منتقل می‌کنند. بخش زیادی از پرینت‌­ها و نگاتیوهای این دوران در گیرودار انقلاب و حوادث جانبی آن از میان رفته‌­اند که موجب نازک بودن پرونده‌ی عکس‌های انقلاب نسبت به دیگر پرونده‌­های موضوعی عکاس شده است.

بخش دوم این نمایشگاه به دوره‌ی هشت‌ساله‌ی جنگ ایران و عراق اختصاص دارد. عکس‌های دوران جنگ از زندگی روزمره‌ی مردم ایران در هنگام جنگ آغاز می‌­شود و فضای جبهه و خط‌مقدم، ویرانی­‌ها، مقاومت خرمشهر و اهواز، بمباران­‌های شهری و لحظه­‌های حماسی و تراژیک را در بر می‌گیرد. ویژگی‌ بارز این عکس‌ها، بازتاب وفادارانه‌ به واقعیت هر رویداد به‌دور از هر نگاه جانبدارانه و صحنه‌­پردازی‌­شده است؛ م. صیاد معتقد است عکاس خبری باید هر بار شاترش را با شرافت تمام بزند.

بخش اول: عکس‌های انقلاب

از ۳ تا ۲۸ مرداد ۱۳۹۹

یک‌شنبه تا پنج‌شنبه: ساعت ۱۲ ظهر تا ۸ شب

جمعه: ۴ بعد از ظهر تا ۸ شب

مرکز نبشی روزهای شنبه تعطیل است